मोबाईल शॉपसाठी IMEI रजिस्टर फॉरमॅट
तुमच्या काउंटरवरून जाणाऱ्या प्रत्येक फोनची — रिपेअरला आलेला, ग्राहकाकडून विकत घेतलेला किंवा विकलेला — रजिस्टरमध्ये IMEI सकट एक ओळ असायलाच हवी. त्या ओळीत कोणते कॉलम हवेत, प्रत्येक का महत्त्वाचा आहे, आणि कागदी वही कुठे कमी पडते, ते इथे पाहू.
IMEI रजिस्टर म्हणजे काय
IMEI हा 15 अंकी नंबर आहे जो एका हँडसेटची ओळख असतो. ड्युअल-सिम फोनला दोन असतात. IMEI रजिस्टर (याला मोबाईल रजिस्टर बुक किंवा सेकंड हँड मोबाईल रजिस्टरही म्हणतात) म्हणजे दुकानात आलेल्या प्रत्येक फोनची चालू यादी — तो नंबर, फोन कोणी आणला, आणि त्याचे पुढे काय झाले. जुने फोन घेणारी-विकणारी दुकाने ते ठेवतात कारण पोलीस ते मागतात. रिपेअर शॉप हीच माहिती जॉब कार्डवर ठेवतात. हेतू एकच: नंतर कोणी एखाद्या हँडसेटबद्दल विचारले, तर तो कोणी, कधी आणि कोणत्या कंडिशनमध्ये आणला, हे तुम्ही सांगू शकता.
रजिस्टर फॉरमॅट
प्रत्येक IMEI रजिस्टरमध्ये हवेत हे कॉलम
रजिस्टर वहीत हे कॉलम आखून घ्या, किंवा शीट याच पद्धतीने बनवा. त्यांचे पाच गट करा, म्हणजे गर्दीच्या वेळीही काउंटरवर प्रत्येक वेळी त्याच क्रमाने भरले जातील:
एंट्रीची माहिती
- अनुक्रमांक / एंट्री नंबर (प्रत्येक फोनला एक, पुन्हा कधीच वापरायचा नाही)
- फोन आला ती तारीख आणि वेळ
- एंट्रीचा प्रकार: रिपेअर, ग्राहकाकडून खरेदी, विक्री, परत आलेला
व्यक्ती
- पूर्ण नाव आणि मोबाईल नंबर
- पत्ता (विकणाऱ्यासाठी त्याच्या ओळखपत्रावरचा पूर्ण पत्ता)
- ओळखपत्राचा प्रकार आणि नंबर — आधार, ड्रायव्हिंग लायसन्स, मतदार ओळखपत्र — तुम्हाला फोन विकणाऱ्या प्रत्येकाचा
फोन
- ब्रँड आणि नेमके मॉडेल (उदा. Redmi Note 12 5G, फक्त 'Redmi' नाही)
- IMEI 1 आणि IMEI 2 — पूर्ण 15 अंक, *#06# डायल करून वाचलेले, फक्त बॉक्सवरून नाही
- रंग, RAM / स्टोरेज
- टॅबलेट, लॅपटॉप आणि ज्याला IMEI नाही अशा वस्तूंसाठी सिरीयल नंबर
कंडिशन आणि सोबत काय आले
- फोनची अवस्था: क्रॅक, डेंट, फुगलेली बॅटरी, गायब स्क्रू
- Google / iCloud अकाउंट अजून लॉग-इन आहे का
- दिलेल्या ॲक्सेसरीज: चार्जर, केबल, बॉक्स, बिल, सिम ट्रे, कव्हर
पैसे आणि कागदपत्रे
- दिलेली किंवा घेतलेली किंमत, आणि कशी (रोख, UPI रेफरन्ससह)
- मूळ बिल पाहिले का? पाहिले असेल तर बिलाची तारीख आणि दुकानाचे नाव
- त्या व्यक्तीची सही किंवा अंगठा, आणि एंट्री घेणाऱ्या स्टाफची सही
हे का महत्त्वाचे
रजिस्टर तुम्हाला वाचवते अशा तीन वेळा
- पोलीस व्हेरिफिकेशन: चोरीचा फोन एखाद्या दुकानापर्यंत पोहोचला की पहिला प्रश्न असतो — तुम्हाला तो कोणी विकला? विकणाऱ्याचे नाव, पत्ता, ओळखपत्र नंबर आणि सही असलेले रजिस्टर हेच तुमचे उत्तर. ते नसेल तर फोन शेवटचा दुकानाकडेच होता असे धरले जाते.
- चोरीचे आणि ब्लॉक झालेले फोन: IMEI वर ब्लॉक झालेला फोन पुढच्या ग्राहकाच्या काहीच कामाचा नाही. खरेदीपूर्वी IMEI तपासणे, आणि तपासले हे लिहून ठेवणे, यामुळे असे फोन तुमच्या स्टॉकमध्ये येतच नाहीत.
- वॉरंटी आणि परत आलेले रिपेअर: ग्राहक म्हणतो 'दोन महिन्यांपूर्वी तुम्हीच हा स्क्रीन बदलला होता', तेव्हा IMEI वरून आधीचा जॉब काही सेकंदांत सापडतो — काय बदलले, कधी, आणि तुम्ही किती वॉरंटी दिली. डिलिव्हरीच्या वेळी 'हा माझा फोन नाही' असा वादही यानेच मिटतो.
चूक: बॉक्सवरून IMEI लिहून घेणे
बॉक्स दुसऱ्याच फोनचा असू शकतो. नेहमी हँडसेटवरच *#06# डायल करा आणि तो नंबर लिहा. मग तो बॉक्स आणि बिलाशी जुळवा. जुळत नसेल तर फोन घेण्याआधीच रजिस्टरमध्ये नोंद करा, नंतर नाही.
कागदी रजिस्टर विरुद्ध डिजिटल रजिस्टर
आखलेली रजिस्टर वही चालते, आणि महिन्याला दोनच जुने फोन घेणाऱ्या दुकानासाठी ती पुरेशीही असेल. पण ती तीन ठिकाणी कमी पडते:
- शोधणे: कोणी IMEI देऊन विचारले की हा फोन तुमच्या दुकानात आला होता का, तर तुम्ही अनेक वह्यांची पाने उलटत बसता.
- हस्ताक्षर: पंधरापैकी एक अंक चुकला किंवा वाचता आला नाही, तरी एंट्री निरुपयोगी. 0 सारखा दिसणारा 6 एवढे पुरेसे आहे.
- ओळखपत्रांच्या कॉपी: वहीला स्टेपल केलेल्या आधार कार्डच्या झेरॉक्स पुसट होतात, फाटतात आणि हरवतात.
डिजिटल रजिस्टरमध्ये तेच कॉलम राहतात, चुकीच्या लांबीचा IMEI ते स्वीकारत नाही, आणि कोणताही फोन त्याच्या नंबरवरून एका सर्चमध्ये सापडतो.
Kiwikit IMEI रजिस्टर कसे ठेवते
Kiwikit मध्ये वेगळे एक "रजिस्टर बुक" स्क्रीन नाही. फोन दुकानात जिथे खरंच येतो तिथेच IMEI नोंदवला जातो, आणि त्यातली प्रत्येक जागा IMEI ने शोधता येते:
- रिपेअर — जॉब कार्ड: ग्राहक आणि मोबाईल नंबर, डिव्हाइस प्रकार, ब्रँड, मॉडेल, रंग, फोनचा PIN किंवा पॅटर्न, प्रॉब्लेम, आणि फोनसोबत ठेवलेल्या किंवा परत दिलेल्या ॲक्सेसरीज. यात एक IMEI घेतला जातो, जो नेमका 15 अंकी असावाच लागतो, किंवा लॅपटॉप आणि इतर डिव्हाइससाठी सिरीयल नंबर. जॉब कार्ड लिस्ट IMEI किंवा सिरीयलने शोधता येते.
- जुना फोन खरेदी — Device Purchase: IMEI 1, IMEI 2 किंवा सिरीयल नंबर, नोट्ससह कंडिशन ग्रेड (A / B / C), Google / iCloud लॉक अजून आहे का, ॲक्सेसरीज, फोटो, विकणाऱ्याच्या ओळखपत्राचा प्रकार आणि नंबर व ओळखपत्राचे फोटो, "IMEI verified" टिक, आणि हा फोन विकण्याचा हक्क आपलाच आहे असे विकणाऱ्याचे डिक्लरेशन — घेतल्याच्या वेळेच्या नोंदीसह. जो IMEI आधीच तुमच्या डिव्हाइस स्टॉकमध्ये आहे तो Kiwikit पुन्हा खरेदी करू देत नाही. Purchase Register आणि Sale Register स्क्रीनवर खरेदी आणि विकलेले प्रत्येक डिव्हाइस दिसते.
- विकणाऱ्याचा डिक्लरेशन फॉर्म — Used Device Purchase: विकणाऱ्याचे नाव, पत्ता, मोबाईल आणि ओळखपत्र, फोनचे IMEI 1 आणि 2, RAM, स्टोरेज आणि रंग, विकणाऱ्याने तो कुठे आणि कधी घेतला, आणि कोणत्या वस्तू नाहीत (बॉक्स, बिल, चार्जर, हेडसेट). ओळखपत्र, विकणारा आणि बिलाचे फोटो जोडले जातात. विकणाऱ्याच्या सहीसाठी तो दोन पानी A4 शीट म्हणून प्रिंट होतो, IMEI ने शोधता येतो, आणि सेव्ह केल्यावर खरेदी बिल तयार होते आणि प्रत्येक फोन त्याच्या IMEI सह स्टॉकमध्ये जातो.
- स्टॉकमधले नवीन फोन: IMEI ट्रॅकिंग लावलेल्या आयटममध्ये प्रत्येक हँडसेट IMEI 1, IMEI 2 आणि सिरीयलसह वेगळा पीस म्हणून ठेवला जातो. एकच IMEI स्टॉकमध्ये दोनदा राहू शकत नाही, आणि स्कॅन केलेला IMEI आधीच शेल्फवर असेल तर खरेदी बिल तुम्हाला सांगते.
तुमचे बहुतेक काम जुने फोन घेणे-विकणे आहे? पाहा सेकंड हँड मोबाईल शॉपसाठी Kiwikit.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
फोनचा IMEI नंबर कुठे सापडतो?
फोनवर *#06# डायल करा, IMEI दिसतो (ड्युअल-सिम फोनवर दोन नंबर). तो बॉक्सवर, अनेक मॉडेलमध्ये सिम ट्रेवर किंवा मागच्या पॅनलवर, आणि Settings → About phone मध्येही असतो. स्क्रीनवरचा आणि बॉक्सवरचा नंबर जुळत नसेल, तर ते लिहून ठेवा आणि फोन घेण्याआधी ग्राहकाला कारण विचारा.
ड्युअल-सिम फोनचे दोन्ही IMEI नंबर लिहावे लागतात का?
हो, तुम्ही घेता किंवा विकता त्या प्रत्येक फोनसाठी. पोलिसांची चौकशी किंवा ब्लॉक-फोन तपासणीत यापैकी कोणताही IMEI असू शकतो. तुमच्या रजिस्टरमध्ये फक्त IMEI 1 असेल आणि चौकशीत IMEI 2 असेल, तर तुमच्याच वहीत तो फोन सापडणार नाही.
रजिस्टर रिपेअरसाठीही लागते, की फक्त सेकंड हँड फोनसाठी?
पोलीस मागतात ते विकणाऱ्याच्या ओळखपत्रासह असलेले सेकंड हँड खरेदी रजिस्टर. रिपेअरसाठी जॉब कार्डवरचा IMEI छोट्या प्रमाणात तेच काम करतो: कोणता हँडसेट आला आणि गेला हे सिद्ध होते, आणि तोच फोन परत आला की आधीचे रिपेअर सापडते.
फोन विकत घेण्याआधी तो चोरीचा म्हणून नोंदलेला नाही हे कसे तपासायचे?
दूरसंचार विभागाच्या (DoT) Sanchar Saathi पोर्टलवर 'Know Your Mobile' तपासणी आहे — तिथे IMEI टाकला की त्याचे स्टेटस दिसते. पैसे देण्याआधी काउंटरवरच हे करा, आणि तपासले असे रजिस्टरमध्ये लिहा.
IMEI रजिस्टर किती दिवस जपून ठेवायचे?
महिने नाही, वर्षानुवर्षे ठेवा. फोन घेऊन किंवा विकून बराच काळ झाल्यावरही त्याबद्दल चौकशी येऊ शकते. कागदी वही भरली की ती सुरक्षित ठेवा; डिजिटल रजिस्टरमध्ये जुन्या वह्यांचे कपाट न ठेवता प्रत्येक एंट्री शोधता येते.
पुढे वाचा
याच रेकॉर्डची रिपेअरची बाजू म्हणजे मोबाईल रिपेअर जॉब कार्ड फॉरमॅट. शेल्फवर फोन आणि स्पेअर्स ठेवता? वाचा रिपेअर शॉप इन्व्हेंटरी मॅनेजमेंट, किंवा पाहा Kiwikit इन्व्हेंटरी सॉफ्टवेअर.
Kiwikit 3 दिवस मोफत वापरून पाहा
जॉब कार्डवर IMEI, विकणाऱ्याचे ओळखपत्र आणि डिक्लरेशनसह जुन्या फोनची खरेदी, आणि IMEI 1 व 2 नुसार स्टॉकमधले फोन — सगळे नंबरने शोधता येते.